Rooms-katholieke aalmoezeniersdienst binnen het Belgisch gevangeniswezen

De basis

In de artikelen 19-21 van de Grondwet is verankerd dat ieder het recht heeft zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden en te beleven. Om dit recht inhoud te geven zijn er aalmoezeniers aan de strafinrichtingen verbonden en kan op verzoek van een gedetineerde toegang verleend worden aan een externe geestelijke verzorger van zijn of haar keuze.

Als geen ander weet de aalmoezenier wat er in de gevangenis leeft en wat er door de hoofden spookt van de mensen die er verblijven. Hij of zij is er voor velen een vertrouwenspersoon om dat de aalmoezeniers losstaat van het systeem en de met de gedetineerden als mens omgaat.

Bovendien (ver)-oordeelt hij/zij niet en is hij/zij de meest aangewezen gesprekspartner om over zingevingsvragen te praten.

Het engagement van de gevangenisaalmoezeniers vindt zijn oorsprong  en diepste beweegreden in Gods Woord en roeping. In het spoor van Jezus van Nazareth worden zij gezonden om aan armen de Blijde Boodschap te brengen, aan gevangenen bevrijding (Lc 4,18). De gevangenis is voor hen bij uitstek een vindplaats van de Lijdende en van de Opgestane Heer: “ Ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe” (Mt 25,36).

Het gevangenispastoraat plaatst zich daarmee aan de rand van de maatschappij, maar in het hart van het christendom, in het Bijbelse land van zin en zinzoeken, van helen en bevrijden, van opstaan en op weg gaan.

 

Religieuze begeleiding

Gevangenisaalmoezeniers streven vanuit hun eigen geloofstraditie het welzijn van mensen na. Zij trachten voor de gedetineerden betrouwbare gesprekspartners te zijn en op basis van vertrouwensrelaties benaderen zij hen op een positieve wijze. Zij gaan er vanuit:

Gevangenisaalmoezeniers streven geen neutraliteit of partijdigheid na. Zij trachten een delicaat evenwicht te vinden tussen enerzijds hun verantwoordelijkheid ten opzichte van hen die de straf moeten ondergaan en anderzijds diegenen die de straf ten uitvoer moeten leggen.

Gevangenisaalmoezeniers trachten vooral aanwezig te zijn en onbevooroordeeld te luisteren. Zij willen pastorale hulp verlenen door intensieve individuele gesprekken. Zij verzorgen eucharistievieringen, dienen sacramenten toe en organiseren indien mogelijk bezinnende bijeenkomsten (bezinningen, bijbelgroepen, bibliodrama, enz…).

De aalmoezeniers zijn beschikbaar voor individuele en groepsgesprekken en er wordt op hen veelvuldig beroep gedaan door mensen die in hun leven vastgelopen zijn en zich afvragen wat de zin van het leven is.

 

Gespreksgroepen: “Tralies uit de weg”

In 2001 startte vanuit de Diocesane en Interdiocesane Diensten voor Gezinspastoraal, in samenwerking met de RK-aalmoezeniersdienst van de Brugse gevangenis, bij wijze van experiment het project ‘Tralies uit de weg’ in het penitentiair complex te Brugge. Ondertussen loopt dit project in verschillende Vlaamse gevangenissen.

Gelovig zoekende mannen en vrouwen uit parochies van het bisdom en gedetineerden anderzijds die “tochtgenoot” willen zijn voor elkaar… en misschien ook “bondgenoot” willen worden. Dit lijkt misschien een utopie?! Hoe kan er ooit een diepmenselijke ontmoeting plaatsvinden tussen een rechtschapen christen én iemand die wegens het plegen van strafbare feiten in de gevangenis terechtkomt? Is het water niet veel te diep om deze twee werelden met elkaar op een zinvolle wijze in contact te brengen…?

Het is de bedoeling dat gelovigen uit de parochies met gedetineerden in gesprek treden rond diepmenselijke thema’s (ouder en partner zijn, schuld, angst, verantwoordelijkheid, respect, vrijheid,…). De leiding, verantwoordelijkheid en concrete uitwerking van het project zijn in handen van een stuurgroep in overleg met de gevangenispastores. Het project is ter ondersteuning van het pastoraal werk van de Rk-gevangenisaalmoezeniers.

Voor meer informatie over de doelstelling, de concrete werkwijze en de zinvolheid van het project Tralies uit de weg voor gedetineerden en vrijwilligers, verwijzen we graag naar de website: http://www.traliesuitdeweg.be

Getuigenis vrijwilligster Marijke Deconinck TVZorg:

http://www.tvzorg.be/v/aan-de-tralies/

 

Contactgegevens van de R.K Aalmoezeniersdienst

Leo De Weerdt s.J. – Hoofdaalmoezenier en Aalmoezenier PCB

Legeweg 200

8200 Sint Andries Brugge

leo.deweerdt@just.fgov.be

Dienst GSM: 0471/995 665

 

Herman Van Holsbeek

Adjunct-Hoofdaalmoezenier – aalmoezenier-vrijwilliger Centrale Gevangenis Leuven

Bureel: Moreelstraat 80/1 – 9470 DENDERLEEUW

053/68.29.99 – 0477/75.26.37

herman.vanholsbeek@skynet.be

Feb 2018:
Binnenkort komt hier een nieuwspagina met regelmatige updates van binnenlands en buitenlands nieuws over het gevangenis­wezen. Voor wie graag op de hoogte blijft: Schrijf je in voor onze nieuwsbrief  →